Koło Naukowe Studentów Socjologii zostało założone w drugim roku funkcjonowania studiów socjologicznych na Wydziale Filozofii i Socjologii UMCS. Inicjatorem jego powołania był prof. dr hab. Józef Styk, który w styczniu 1992 r. przedłożył stosowny wniosek Radzie Wydziału. Uchwałą Rady Wydziału utworzono Koło Naukowe Studentów Socjologii, a na jego Kuratora wyznaczyła prof. Styka.

6 lutego 1992 roku Koło zostało formalnie zarejestrowane jako 34 studenckie Koło UMCS.

W pierwszym roku działalności dopracowano ogólne zasady organizacyjne, profil naukowy oraz tryb działań bieżących Koła. Powołano pierwszy Zarząd, którego przewodniczącym został Mirosław Olejarz. Pierwszą pracą zespołową było przygotowanie komunikatu na ogólnopolską konferencję pt. "Stare i nowe struktury społeczne w zbiorowościach miejskich", która odbyła się w październiku 1992 r. w Lublinie. Na podstawie analizy dokumentacji Wydziału Handlu Urzędu Miasta, Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego oraz Urzędu Skarbowego starano się pokazać dynamikę przekształceń własnościowych w Lublinie.

W październiku 1992 r. Rada Wydziału na wniosek dotychczasowego Kuratora Koła Józefa Styka powołała nowego opiekuna. Została nim dr Irena Machaj, adiunkt w Zakładzie Socjologii Wsi i Miasta. W roku akademickim 1992/93 wybrano również nowego Prezesa Koła, którym został Grzegorz Grela - student filozofii i socjologii.

W grudniu 1992 roku został zorganizowany pierwszy obóz naukowo badawczy studentów socjologii UMCS. Przedmiotem zainteresowania Koła były zagadnienia religijnej i narodowej tożsamości mieszkańców Bieszczadów. Dziesięciodniowy obóz odbył się w Komańczy oraz Banicy. Pod opieką naukową Kuratora wzięło w nim udział 19 członków Koła. Badaniami objęto Łemkowszczyznę wschodnią (Komańcza), środkową (Zyndranowa, Tylawa) i zachodnią (Banica i Bartne). Zgromadzono około osiemdziesięciu obszernych wywiadów, prowadzonych pod kątem świadomości religijnej, etnicznej, kultury materialnej, stosunków międzygrupowych oraz współżycia mieszkańców różnych wyznań. Rok po pierwszym pobycie w Bieszczadach, w grudniu 1993 w Cisnej i Wetlinie zorganizowano drugi - 10 dniowy obóz naukowo - badawczy. Wzięło w nim udział 19 członków Koła. Celem było określenie kondycji turystyki na tym terenie oraz perspektyw jej rozwoju Drugi nurt działalności Koła obejmował studyjne prace empiryczne, prowadzone w środowisku naukowym UMCS.

W 1993 roku na prośbę pełnomocnika rektora do spraw studenckich dr K. Iwańczuka Koło przeprowadziło wśród studentów UMCS sondaż na temat stołówek akademickich. Dotyczył kwestii jakości wyżywienia, jego dostępności oraz preferencji konsumpcyjnych studentów. Wyniki sondażu wraz z sugestiami dotyczącymi kierunków ewentualnych modyfikacji pracy stołówek studenckich, złożono pełnomocnikowi rektora d/s studenckich.

W roku akademickim 1992/1993 systematycznie prowadzono prace nad strukturą społeczno - demograficzną studentów UMCS. Sporządzono "socjologiczne" portrety studentów Wydziału Filozofii i Socjologii oraz Ekonomii. Uwzględniono w nich wiek, płeć, pochodzenie społeczne, miejsce stałego zameldowania, typ ukończonej szkoły, liczbę "podejść" do egzaminów wstępnych oraz korzystanie z różnych form pomocy socjalnej. Podobnie systematyczny cykl opracowań prowadzono na temat: Grafitti w aulach uniwersyteckich. Zawierały one zestawy ciekawych, często "nośnych" naukowo sentencji i spostrzeżeń, jakie studenci umieszczają na pulpitach w salach wykładowych.

Wiosną 1995 roku w miejsce kończącego studia Grzegorza Greli, nowym prezesem Koła został wybrany Jacek Kosicki. Dotychczas Koło Naukowe korzystało nie tylko z opieki naukowej pracowników Zakładu Socjologii Wsi i Miasta, ale również z pomieszczeń oraz sprzętu komputerowego tego zakładu. Sytuacja ta uległa pewnej zmianie w roku akademickim 1995/96. Dzięki staraniom Kuratora Koła - Ireny Machaj i nowego prezesa Jacka Kosickiego oraz poparciu prof. Styka Koło otrzymało własny lokal. Pomieszczenie było usytuowane w podziemiach Instytutu Socjologii przy al. Racławickich 17 obok Zakładu Usług Gazowych. Mimo dość ekstremalnych warunków, pomieszczenie to dzięki staraniom studentów Koła zyskało niepowtarzalną atmosferę, stając się wręcz miejscem kultowym dla dużej części studentów socjologii UMCS, niekoniecznie członków Koła. Dzięki życzliwości prof. Styka na potrzeby Koła przeznaczono jeden z komputerów Zakładu Socjologii Wsi i Miasta. W tym samym roku akademickim 1995/96, z inicjatywy członka Koła - absolwenta politologii i studenta IV roku socjologii - Roberta Grzesińskiego został powołany zespół redakcyjny czasopisma "Uniwersytet Krytyczny". Pierwszym Redaktorem Naczelnym został Robert Grzesiński. Czasopismo nie miało charakteru wyłącznie socjologicznego, koncentrowało się na szeroko rozumianej kulturze uniwersyteckiej, W nawiązaniu do nazwy czasopisma podejmowano również krytyczną ocenę niektórych aspektów funkcjonowania Uniwersytetu (przykładem są artykuły na temat systemu punktowego w Instytucie Socjologii). W redakcji znaleźli się studenci różnych wydziałów. Usytuowanie Redakcji w lokalu Koła umożliwiło współpracę członków Koła ze studentami różnych kierunków. Pierwszy numer Uniwersytetu Krytycznego ukazał się w czerwcu 1996 r. Kolportaż czasopisma na wszystkich lubelskich uczelniach oraz nawiązanie przez redakcję współpracy z innymi czasopismami, również tymi o charakterze ogólnopolskim np. "Forum Akademickim" istotnie podnosiło prestiż Instytutu Socjologii. Na łamach "Uniwersytetu Krytycznego" prezentowane były raporty z działalności naukowo badawczej Koła Naukowego. Przykładem jest opracowane przez Roberta Malikowskiego obszerne omówienie wyników badań dotyczących motywów podjęcia studiów socjologicznych. Przeprowadzoną w roku akademickim ankietą objęto 65 osób (tj. wszystkich) studiujących na pierwszym roku. Pytano o motywy podjęcia studiów, powody wyboru takiego a nie innego kierunku oraz o miejsce wyższego kształcenia w hierarchii wartości badanych osób. Okazało się, że ponad 50 % studentów wybrało socjologię sądząc, że jest to kierunek na który łatwo się dostać lub w jego studiowanie nie trzeba wkładać większego wysiłku. Jedynie 9% badanych deklarowało, że zainteresowało się wcześniej socjologią i ze względu na swoje zainteresowania zdecydowało się na ten kierunek studiów. Analiza danych dostarczyła również bardziej pocieszających wniosków. Powody dla których wybiera się właśnie socjologię są inne od tych, dla których studiuje się prawo czy ekonomię. Nie jest ona traktowana jako kierunek dający nadzieję na szybką karierę zawodową. Zdaniem badanych studiuje się ją aby odpowiedzieć na wiele pytań, które człowiek często stawia przed samym sobą: dotyczących jego własnej natury, charakteru stosunków międzyludzkich czy wręcz istoty rzeczywistości.

W roku 1997 nastąpiły istotne zmiany w składzie personalnym i działalności Koła Naukowego. Dr hab. Irena Machaj zostaje zatrudniona w Instytucie Socjologii WSP w Zielonej Górze, tym samym Koło traci swojego opiekuna. Studia kończą członkowie Zarządu wraz z Prezesem Jackiem Kosickim oraz Red. Nacz. Uniwersytetu Krytycznego Robert Grzesiński. Koło na kilka miesięcy pogrąża się w stanie hibernacji. Jedynie okrojona redakcja Uniwersytetu Krytycznego z determinacją przygotowuje kolejny numer czasopisma. Trwają poszukiwania nowego Kuratora Koła. Ostatecznie uchwałą Rady Instytutu z grudnia 1997 roku funkcję tę obejmuje mgr Jarosław Chodak, nowo zatrudniony asystent w Zakładzie Socjologii Wsi i Miasta. Jednym z pierwszych zadań Kuratora było powołanie nowej Redakcji "Uniwersytetu Krytycznego". Dzięki pomocy prof. Styka i członków dotychczasowej Redakcji w lutym 1998 roku powołano nowy zespół redakcyjny. Nowym Redaktorem Naczelnym została studentka III roku socjologii Daria Zięba. Nowa redakcja w odróżnieniu od poprzedniej składała się niemal wyłącznie ze studentów socjologii. Zasadniczo nie zmienił się natomiast profil tematyczny czasopisma. Pierwszy numer wydano już w maju 1998 roku.

Wiosną 1998 roku wybrano również nowy Zarząd Koła. Prezesem została studentka III roku Katarzyna Żmuda. Pierwszym zadaniem nowego Zarządu było opracowanie Statutu regulującego zasady działania Koła. Został on jednogłośnie przyjęty przez Walne Zgromadzenie Koła. W marcu 1997 studenci Koła wzięli udział w organizowanych przez Koło Naukowe Uniwersytetu Warszawskiego "Warsztatach naukowych". Rezultatem ogólnopolskiego spotkania studentów socjologii było przygotowanie interesującego projektu badawczego "Student Socjologii 97/98".

Wiosną 1997 roku członkowie Koła przygotowali narzędzie badawcze na letni obóz naukowy. Prace nad kwestionariuszem wywiadu były kierowane przez prof. Styka. Wzięły w nich udział oprócz studentów i Kuratora Koła, dwie doktorantki prof. Styka: Anita Przysiadła i Małgorzata Szmiga. Obóz naukowo - badawczy odbył się w lipcu 1998 roku w Czorsztynie. Wzięło w nim udział 14 studentów pod opieką naukową Kuratora, dr Misztala i wymienionych wyżej doktorantek. Badania koordynował spędzający urlop w pobliskim Krościenku prof. J. Styk. Ich przedmiotem była ludność miejscowości przeniesionych w nowe miejsca w wyniku budowy zalewu czorsztyńskiego: Czorsztyn, Kluszkowce, Maniowy i Sromowce Wyżne. Tematyka badawcza obejmowała procesy adaptacyjne mieszkańców do nowych warunków osiedlenia oraz ich strategie przystosowawcze do warunków gospodarki rynkowej. Badano także proces ewolucji postaw mieszkańców wobec protestów przeciwko budowie zapory, początkowo prowadzonych przez nich samych, a później przez ekologów. W efekcie zrealizowanych wywiadów kwestionariuszowych uzyskano bogaty materiał wzbogacony o wypowiedzi prowadzone techniką wywiadu swobodnego. W roku akademickim 1998/99 studenci Koła wzięli udział w ogólnopolskiej konferencji Kół Naukowych pt. "Socjologia wobec integracji europejskiej". Konferencja odbyła się w grudniu 1998 roku we Wrocławiu. Koło Naukowe nawiązało również współpracę z lubelską Fundacją Nowy Staw. Jej efektem było uczestnictwo członków Koła w polsko - niemiecko - białoruskim seminarium "Tożsamość" zorganizowanym w lutym 1999 r. w Nasutowie pod Lublinem.

W lipcu i sierpniu 1999 roku został zorganizowany obóz naukowo - badawczy w Suchej Beskidzkiej. Wzięło w nim udział 15 członków Koła pod kierunkiem Kuratora i doktorantki prof. Styka Anity Przysiadły. Tematyka badawcza w pewnym zakresie była kontynuacją badań prowadzonych w Czorsztynie. Badaniami objęto mieszkańców miejscowości przesiedlonych lub przewidzianych do przesiedlenia w związku z budową zapory w Świnnej Porębie. Problematyka badawcza dotyczyła procesów adaptacyjnych mieszkańców do nowych warunków osiedlenia oraz ich strategii przystosowawczych do warunków gospodarki rynkowej. Przebadano mieszkańców 10 miejscowości położonych między Wadowicami a Suchą Beskidzką. Badania pokazały m.in., że w odróżnieniu od rejonu Czorsztyna, nie wystąpiło tutaj zjawisko samoorganizacji mieszkańców w warunkach zagrożenia.

Rok akademicki 1999/2000 rozpoczął się przeprowadzką Instytutu Socjologii do nowej siedziby. Niestety, mimo że Instytut otrzymał dużo większą ilość pomieszczeń niż w poprzednim budynku, Koło Naukowe utraciło dotychczasowy lokal. Miało to bardzo niekorzystny na niektóre aspekty jego działalności. Kierowany przez nowego Red. Naczelnego Monikę Czernysz - Uniwersytet Krytyczny znacznie ograniczył swoją działalność wydawniczą. Brak miejsca gdzie można byłoby regularnie spotykać się i redagować czasopismo uniemożliwił również stworzenie stabilnego i zgranego zespołu redakcyjnego. W opracowaniu bieżących projektów i przygotowaniu narzędzi badawczych Koło Naukowe podobnie jak w pierwszym okresie działalności było zmuszone do korzystania z pomieszczeń Zakładu Socjologii Wsi i Miasta.

Nową inicjatywą Koła w roku akademickim 1999/2000 było powołanie Dyskusyjnego Klubu Filmowego. Początkowo przyjęto założenie, że przedmiotem prezentacji i dyskusji będą filmy o szeroko rozumianej problematyce społecznej. Wkrótce rozszerzono formułę uwzględniając również filmy nie dotyczące bezpośrednio takiej problematyki, ale interesujące socjologa ze względu na rodzaj określonego odbiorcy. Przykładem tutaj jest Matrix - film z gatunku science fiction, który stał się tzw. filmem kultowym dla subkultury cyberpunka. Duża frekwencja i udział również studentów innych kierunków w spotkaniach DKF świadczy, że inicjatywa trafiła w określone potrzeby kulturalne studentów, stając się tym samym pewną alternatywa dla prezentowanych w kinach, amerykańskich filmów "masowego rażenia". Największą popularnością cieszyły się obrazy stosunkowo nowe, jak Idioci Larsa von Triera czy wspomniany Matrix braci Wachowskich. Nieznacznie mniejsze zainteresowanie wzbudziły takie klasyczne filmy, jak np. Hair, Easy Rider czy Piknik pod wiszącą skałą. W roku akademickim 1999/2000 został powołany nowy Zarząd Koła, którego prezesem został student III roku Jakub Sobiecki. Wiosną członkowie Koła przygotowali narzędzie badawcze - kwestionariusz wywiadu na kolejny obóz naukowy, który się odbył w lipcu 2000 r. w Wetlinie. W obozie wzięło udział 15 studentów Koła pod opieką naukową Kuratora i dr W. Misztala. Podjęto zakrojone na szeroką skalę badania nad powojennym osadnictwem w Bieszczadach. Przedmiotem badania byli mieszkańcy 23 miejscowości nowo założonych lub powstałych na miejscu dawnych - kompletnie zniszczonych w okresie II wojny światowej i bezpośrednio po jej zakończeniu. Głównym celem badawczym było poznanie motywów osiedlenia i strategii adaptacyjnych do nowych warunków. Badano również procesy adaptacji mieszkańców do warunków gospodarki rynkowej oraz sposoby radzenia sobie z bezrobociem i niedostatkiem. Wraz z poczatkiem nowego roku akademickiego 2000/2001 członkowie Koła zaangażowali się w organizację Lubelskiego Kongresu Kultury Polskiej, który odbył w dniach 11 - 13 listopada 2000. Aktywnie wsparli złożony z pracowników Zakładu Socjologii Wsi i Miasta Komitet Wykonawczy Kongresu, m.in. pełniąc funkcje łączników, prowadząc Sekretariat, koordynując oragnizację poszczególnych sesji i grup tematycznych, sporząając dokumentację filmową i fotograficzną.

Wiosną 2001 roku Walne Zgromadzenie Koła wychodząc na przeciw oczekiwaniom niektórych członków Koła powołało specjalistyczne Sekcje KNSS: Socjologii Kultury, Socjologii Gospodarki i Metodologiczną. Pomysł powołania sekcji związany był ze zróżnicowaniem zainteresowań jego członków.

W sierpniu 2001 roku odbył się kolejny obóz naukowo - badawczy na terenie powiatu na Warmii i Mazurach. Duża niespodzianka czekała na członków Kola po powrocie z wakacji - dzięki pomocy Dyrektor Instytutu Socjologii - prof. dr hab. M. Ogryzko - Wiewiórowskiej jesienią 2001 KNSS uzyskało lokal.

W roku akademickim 2001/2002 bardzo aktywnie działały sekcje: kultury i metodologiczna. Członkowie pierwszej m.in. utworzyli bank danych o instytucjach kulturalnych Lublina - potencjalnych miejsc praktyk studentów socjologii UMCS. Sekcja Metodologiczna zrealizowała badania dla Rady Osiedla Akademickiego UMCS dotyczce opinii mieszkańców domów studenckich UMCS na temat funkcjonowania miasteczka akademickiego. Interesujące badania realizowano również z inicjatywy studenta V roku Marcina Jamroza: "studenci UMCS w wolnych chwilach", "opinie studentów dotyczące organizacji Kozienalii". Mniej aktywnie działała Sekcja Gospodarcza, pozostająca ciągle w fazie "rozkręcania się". Wiosną 2002 dzięki pomocy Prof. Styka, Kierownik IS - prof. Ogryzko - Wiewiórowskiej i Dziekana WFiS - prof. Czarneckiego KNSS uzyskało sprzęt komputerowy. W związku z tym pojawiły się plany Redakcji "Uniwersytetu Krytycznego" wydawania czasopisma online.

6 czerwca 2002 został wybrany nowy Zarząd KNSS. Kończącego studia, zasłużonego Jakuba Sobieckego zastąpił w funkcji prezesa Student III roku - Andrzej Skórski. Wiosną przygotowano narzędzie na kolejny obóz naukowo - badawczy, ktory odbył się na przełomie sierpnia i września w Karkonoszach.

W roku akademickim 2002/2003 Koło Naukowe przygotowało kwestionariusz ankiety: "Postawy studentów lubelskich uczelni wobec integracji z Unią Europejską". Zadaniem ściśle związanym z przygotowaniem i realizacją ankiety była organizacja Uniwersyteckiego Prareferendum Unijnego (wspólnie z kołami naukowymi ekonomistów, politologów, prawników) - 27 i 29 marca 2003 r. W związku z prareferendum KNSS zorganizowało spotkanie z Dyrektorem Regionalnego Centrum Informacji Europejskiej. Kolejny obóz naukowo - badawczy KNSS odbył się w powiecie dukielskim w Beskidzie Niskim w dniach 1 - 12 lipca 2003 r. Przedmiotem badań była ludność, która powróciła na dawne miejsce zamieszkania po wysiedleniu w ramach "Akcji Wisła". W realizacji badań wzięło udział 12 studentów pod opieką kuratora KNSS Jarosława Chodaka. Jesienią dwóch członków KNSS wzięło udział w ogólnopolskiej konferencji studenckiej pt. "Europa oczami współczesnego człowieka", która odbyła się w dniach 21 - 22.XI.2003 r. w Bielsku Białej. W roku akademickim 2003/2004 przygotowano narzędzie badawcze na kolejny obóz naukowo - badawczy, który odbył się w dniach 9 - 18 lipca 2004 r. na terenie powiatu Gorlice. Bazą KNSS była miejscowość Wysowa. Problematyka badawcza były kontynuacją badań nad osadnictwem w Beskidzie Niskim, zainicjowanych w 2003 r. Jesienią dwóch członków KNSS wzięło udział w ogólnopolskiej konferencji studenckiej pt. "Europa oczami współczesnego człowieka", która odbyła się w dniach 21 - 22.XI.2003 r. w Bielsku Białej. W roku akademickim 2003/2004 przygotowano narzędzie badawcze na kolejny obóz naukowo - badawczy, który odbył się w dniach 9 - 18 lipca 2004 r. na terenie powiatu Gorlice. Bazą KNSS była miejscowość Wysowa. Problematyka badawcza były kontynuacją badań nad osadnictwem w Beskidzie Niskim, zainicjowanych w 2003 r. Jesienią 2004 r. został wybrany nowy Zarząd Koła. Prezesem została Agnieszka Duda z IV roku, Zastępcą Olga Jankowska (IV), funkcję Sekretarza objęła Agata Macionżek (IV), ponadto w skład Zarządu weszli Marlena Gębala (III) i Mariusz Walach (IV).

Działania KNSS w roku 2004/2005 były skoncentrowane na organizacji ogólnopolskiej konferencji naukowej studentów socojologii. Konferencję zaplanowano na wiosnę 2005 r. Tematem przewodnim konferencji była polska transformacja. Ostatecznie konferencja "Polska transformacja. Przeszłość czy teraźniejszość" odbyła się w dniach 25 - 26 listopada 2005 r. Oprócz studentów socjologii z różnych ośrodków akademickich w konferencji udział wzięli prof. dr hab. Leszek Korporowicz (UW) i prof. dr hab. Janusz Mariański (KUL). Obrady odbyły się w 2 blokach tematycznych: "Stare i nowe struktury społeczne w Polsce" oraz "Polski pluralizm wartości i norm". Na zakończenie konferencji odbyła się dyskusja panelowa pt. "McDonald's kontra Bar Mleczny". Przewidziany był również konkurs referatów w którym wyróżniono 4 osoby. Nagrody pieniężne zostąły ufundowane przez Dziekana Wydziału Filozofii i Socjologii UMCS - prof. dr hab. Jacka Paśniczka, zaś nagrody rzeczowe w postaci książek dostarczyło Wydawnictwo UMCS. W "rewanżu" studenci KNSS UMCS uczestniczyli w konferencjach organizowanych przez socjologiczne koła naukowe z innych uczelni.

Jesienią 2005 r. w konferencji w Bielsku - Białej pt. "Obywatel czy konsument? Kierunki rozwoju współczesnych społeczeństw" udział wzięły Olga Jankowska (V rok) i Agata Macionżek (V). W roku 2005 zespół redakcyjny w składzie - Olga Jankowska, Mariusz Walach i Agata Macionżek - przygotował pierwszy numer "Uniwersytetu Krytycznego" online.

Wiosną 2006 r. ukazył się kolejny numer wydania internetowego UK. W roku akademickim 2005/2006 KNSS podjęło współpracę z organizatorami Festiwalu "Dwie Połówki - Kobieta i Mężczyzna". Festiwal był próbą spojrzenia na współczesne relacje kobiet i mężczyzn, na kobiecą i męską aktywność w życiu prywatnym i zawodowym. Festiwal odbył się w dniach 12 - 14 stycznia 2006. Współpracę ze strony Koła koordynowała Agnieszka Duda (V rok). 27 maja 2006 odbyły się wybory nowego Zarzadu KNSS. Prezesem został Łukasz Pełka - student IV roku, zastępcą Agnieszka Głuszyk (IV), Sekretarzem Anna Zakrzewska (IV), w skład Zarządu weszła również Agnieszka Michalska (IV).

 W listopadzie 2006 została powołana nowa redakcja "Uniwerstytetu Krytycznego". Redaktorem Naczelnym została Agnieszka Głuszyk. Redakcja rozpoczęła przygotowania nowego numeru pt. "Współczesna Polska - wycinki rzeczywistości".