W stronę zdrowia – Lublin kolebką socjologii medycyny

UMCS, 28-29 listopad 2008 - Ruchome Warsztaty SKN PTS

W Lublinie na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej odbyło się spotkanie „Ruchomych Warsztatów Sekcji Kół Naukowych PTS”, tym razem poświęcone socjologii medycyny. Warsztaty miały charakter ogólnopolski, brało w nich udział blisko 50 osób reprezentujących koła naukowe z różnych zakątków kraju. Organizatorem warsztatów było Koło Naukowe Studentów Socjologii UMCS. W roli wykładowców w warsztatach wzięli udział: prof. Mirona Ogryzko-Wiewiórowska, dr Anita Majchrowska, dr Włodzimierz Piątkowski, prof. Zofia Kawczyńska-Butrym (UMCS),dr Michał Skrzypek(KUL) mgr Luiza Nowakowska i mgr Anna Sadowska (UM). Część wykładowa odbyła się w Instytucie Socjologii UMCS natomiast część warsztatowa w budynku Biblioteki UM.

Na wstępie słów kilka

Ruchome Warsztaty to cykl weekendowych, ogólnopolskich spotkań, które mają na celu integrację środowiska studentów socjologii wokół Sekcji Kół Naukowych PTS. Łączą
w sobie wykłady oraz część warsztatową. Kolejne edycje warsztatów odbywają się ma
w innych miastach, czemu przyświeca cel ukazania różnorodności zainteresowań socjologów
i tradycji polskich uniwersytetów. Służy temu również zróżnicowanie tematyczne poszczególnych spotkań.

Jak to u nas było

Na plus już na wstępie zasługuje luźna, chwilami dość towarzyska forma przekazu warsztatu naukowego, jakim wykazali się referenci. Jakie jest miejsce socjologii
w medycynie? Takie pytanie przy dość egzotycznym jak dla niektórych problemie zadawał sobie, jeśli nie każdy to spora większość zebranych słuchaczy. Jak się jednak okazuje każdy aspekt życia ma związek ze zdrowiem. Ale po kolei?!

Jako pierwsza głos zabrała dyrektor Instytutu Socjologii UMCS, prof. Mirona Ogryzko-Wiewiórowska. Witając gości powiedziała parę słów o Lublinie, następnie przechodząc do swojego wykładu zatytułowanego „Początki socjologii na UMCS” mówiła o historii wydziału, instytutu. Początek kształcenia socjologów na UMCS przypada na rok 1990. Pierwszym wykładowcą był dr Stanisław Kossiński, który organizował od podstaw socjologię na Uniwersytecie. Tutaj swoje zajęcia prowadził także Jan Turowski. Na wydziale prowadzone są liczne badania socjomedyczne, które jak mówi prof. Ogryzko-Wiewiórowska – służą nauce i odpowiadają temu, jakie są potrzeby dydaktyczne.

Następnie prof. Zofia Kawczyńska-Butrym podchodząc dość osobiście do tematu "Socjologia medycyny – początki kształtowania dyscypliny w Polsce i na UMCS" opowiada o teoretycznym, badawczym aspekcie pracy socjologa w placówkach medycznych. Powołując się na Znanieckiego twierdzi, iż to właśnie osobiste doświadczenia socjologa wyrażają zakres jego prac badawczych. Tym samym podkreśla znaczenia spotkania z drugim człowiekiem jako jeden z etapów w rozwoju człowieka. Socjolog w medycynie jest kimś działającym na zasadzie psychoterapii – próbuje rozwiązywać problemy społeczne poprzez badania naukowe i doświadczenia osobiste z nimi związane.

Przejdźmy teraz do refleksji dr Włodzimierza Piątkowskiego, który stanowczo podkreśla rangę zdrowia. Mottem wykładu uczynił hasło: "Obszar życia codziennego wpływa w zasadniczy sposób na świadomość zdrowotną, postawy i zachowanie związane ze zdrowiem i chorobą” natomiast jako przykłady praktycznych zastosowań socjologii medycyny podaje między innymi konkurencję na rynku pracy w tej dziedzinie pomiędzy socjologią, psychologią a pedagogiką, badanie charakterystyki "grup ryzyka” badanie zmiany zachowania osób chorych, badania nad stresem społecznym czy rozwój profilaktyki w socjologii zdrowia. Kolejna część wykładu wzbudziła chęć do dyskusji i tak wiara Polaków w działanie metod niemedycznych przerodziła się w dyskusję na temat uzdrowicieli, szarlatanów, zielarzy, znachorów, chrystusów. Dr Piątkowski zabronił wręcz używać sformułowanie "medycyna alternatywna”, bo medycyna to przede wszystkim nauka. Wcześniej wymienione jednostki nie mają żadnych podstaw naukowych.

Kolejny referent dr Michał Skrzypek w swoim bloku zatytułowanym "Społeczne aspekty choroby przewlekłej na przykładzie choroby wieńcowej" rozważa temat w kwestiach społecznej genezy chorób wieńcowych. Mówi także o historii socjologii na KUL.

Jako ostatnia głos zabrała dr Anita Majchrowska. Poruszyła kwestię "Socjologicznych mechanizmów medykalizacji zdrowia w społeczeństwie ponowoczesnym". Próby analizy dokonała na przykładzie społeczeństwa polskiego. I tak dochodzimy do wniosku, iż wysoki jest poziom medykalizacji życia, czego dowodem jest rozwój korporacji farmaceutycznych, wpływ działania reklamy na społeczeństwo, tworzenie przez korporacje farmaceutyczne nowych "chorób”, które w rzeczywistości chorobami nie są jak zespół napięcia przedmięsiączkowego. Co więcej, za choroby uznaje się takie problemy jak nieśmiałość czy małe piersi u kobiet, a drogą ich rozwiązania staje się terapia farmakologiczna..

Po części wykładowej przeszliśmy do zadań praktycznych pod okiem mgr Luizy Nowakowskiej, XXX i mgr Anny Sadowskiej pracowaliśmy w grupach nad opracowaniem projektu badawczego w tematyce: lekomanii i samolecznictwa, operacji plastycznych oraz stanu zdrowia pracowników korporacji. Efekty naszej pracy prezentowaliśmy następnego dnia na forum.

Reasumując

Po dwóch dniach przyszedł czas na krótkie podsumowanie warsztatów oraz głosy krytyczne, które służyć miały poprawieniu jakości takich spotkań, a także głosy pochwał pod adresem organizatorów od samych pomysłodawców warsztatów. Wydaje się więc, że zaproponowana idea takich spotkań spełnia swoją funkcję oraz pokładanie w niej nadzieje,
a Lublin niech pozostanie przykładem na to jak fajnie można to zorganizować. Dziękujemy, że byliście z nami.

Kolejne spotkanie odbyło się w Poznaniu na UAM. <
Maciej Chmura (UMCS)
Piotr Dyjak (UMCS)
Paulina Berczyńska (UMCS)